काठमाडौँ । नेपाली सडकमा गुड्ने दुई पाङ्ग्रे सवारी साधनको बजारमा यतिबेला ठूलो परिवर्तन देखिन थालेको छ । केही वर्ष अघिसम्म पेट्रोल स्कुटरकै एकछत्र राज रहेको बजारमा अहिले इलेक्ट्रिक स्कुटरहरूले बलियो उपस्थिति जनाएका छन् । बढ्दो इन्धनको मूल्य र वातावरण चेतनाका कारण धेरैको रोजाइ ईभी तर्फ मोडिएको छ भने, यता भरपर्दो र लामो दूरीका लागि अझै पनि पेट्रोल स्कुटरकै दबदबा छ ।

बजारमा उपलब्ध यी दुई विकल्पमध्ये कुन उत्कृष्ट छ त? 

१. सुरुवाती मूल्य र सञ्चालन खर्च 
इलेक्ट्रिक स्कुटरः यिनीहरूको सुरुवाती खरिद मूल्य पेट्रोल स्कुटरको तुलनामा केही महँगो हुने गर्छ । तर, यसको सञ्चालन खर्च (रनिङ कस्ट) निकै कम हुन्छ । पेट्रोलमा प्रति किलोमिटर गरिने खर्चको तुलनामा बिजुलीबाट चार्ज गर्दा लाग्ने खर्च झन्डै ८० देखि ९० प्रतिशतसम्म सस्तो पर्छ । 

पेट्रोल स्कुटरः 
यिनीहरूको सुरुवाती मूल्य ईभीको तुलनामा कम हुन्छ । तर, दिनप्रतिदिन बढ्दो पेट्रोलको मूल्य र फेरिरहनु पर्ने इन्जिन ओइलका कारण दीर्घकालमा यो निकै खर्चिलो साबित हुन्छ ।

इलेक्ट्रिक स्कुटरः ईभीमा पेट्रोल स्कुटरमा जस्तो इन्जिन, गियरबक्स, क्लच वा पिस्टन जस्ता धेरै गुड्ने पार्टपुर्जाहरू हुँदैनन् । त्यसैले यसको नियमित सर्भिसिङ र मर्मत खर्च एकदमै न्यून हुन्छ ।

मर्मत खर्च
पेट्रोल स्कुटरः यसमा गुड्ने पार्टपुर्जाहरू धेरै हुने भएकाले समय–समयमा मोबिल फेर्ने, फिल्टर सफा गर्ने र अन्य कयौँ पार्टसहरू बदल्नुपर्ने हुँदा मर्मत खर्च बढी लाग्छ ।

इलेक्ट्रिक स्कुटरः ईभीको सबैभन्दा ठूलो चुनौती नै यही हो । एक पटक फुल चार्ज गर्दा यसले निश्चित दूरी (साधारणतया ८० देखि १५० किलोमिटर) मात्र पार गर्न सक्छ । चार्ज सकिएमा पुनः चार्ज गर्न ३ देखि ६ घण्टासम्म समय लाग्छ, जसले गर्दा लामो दूरीको यात्राका लागि यो अझै पनि त्यति व्यावहारिक मानिँदैन ।

रेन्ज र रिफ्युलिङ 
पेट्रोल स्कुटरः
यसमा रेन्जको कुनै चिन्ता हुँदैन । देशका कुना–काप्चामा पेट्रोल पम्पहरू उपलब्ध छन् र मात्र २ मिनेटमा ट्याङ्की फुल गरेर जतिसुकै लामो यात्रामा पनि निस्कन सकिन्छ । इलेक्ट्रिक स्कुटरको सुरुवाती मूल्य मध्यम देखि उच्च न्यून देखि मध्यम प्रदूषण शून्य (वातावरण मैत्री) धुआँ र ध्वनि प्रदूषण प्रविधि आधुनिक (डिजिटल स्क्रिन, एप कनेक्टिभिटी) परम्परागत र भरपर्दो हुन्छ र यसको पुनः बिक्री मूल्य बजार अझै अनिश्चित छ ।

रिसेल भ्यालु बारे के भन्छन् अटो विज्ञहरू? 
अटोमोबाइल क्षेत्रका विज्ञहरूका अनुसार, यदि तपाईंको दैनिक यात्रा काठमाडौँ उपत्यका वा निश्चित सहरभित्र मात्रै (दैनिक ३०–४० किलोमिटर) सीमित छ र घरमा चार्ज गर्ने राम्रो व्यवस्था छ भने इलेक्ट्रिक स्कुटर नै सबैभन्दा बुद्धिमानी र किफायती विकल्प हो । तर, यदि तपाईं प्रायः लामो दूरीको यात्रा गरिरहनु पर्छ, पहाडी वा उबड खाबड बाटोमा हिँड्नुपर्छ र चार्जिङ स्टेसनको पहुँच छैन भने अहिलेका लागि पेट्रोल स्कुटर नै बढी भरपर्दो माध्यम हो । 

यद्यपी, बजारमा दुवै स्कुटरको आफ्नै महत्व छ । प्रविधिको विकास र चार्जिङ पूर्वाधारको विस्तारसँगै भविष्य इलेक्ट्रिककै देखिए पनि, वर्तमान समयमा ग्राहकले आफ्नो आवश्यकता, बजेट र दैनिक यात्राको दूरीलाई हेरेर मात्र सहि निर्णय लिनु उपयुक्त देखिन्छ ।